Hon, pasubo na lang.
Salamat.
Puwede namang tumigil na muna tayo,
nang sa gano'n makakain ka nang maayos.
May oras pa naman, o.
Hindi na.
Alam mo naman 'yang anak mo,
pag oras ni Teacher Sam, laging… laging excited.
O, sige na, pasubo. Please.
Mamaya na 'yan.
Ito na muna kainin mo, o.
Uy, ano ba kayo? Puwedeng mata sa daan?
Mamaya na kayong magharutang mag-ama.
Sorry po!
-Okay ka lang? -Okay ka lang?
Okay lang po ako.
'Wag kayong mag-alala.
Sorry.
Okay ka lang?
Sam?
-Hi! Pasok! -Hi.
-Hello po! -Hindi na.
Para makapagsimula kayo agad.
Ha!
Ipaubos mo na lang 'yong sandwich niya kung gano'n.
A, sige, walang problema. Ako na'ng bahala.
-Hatid na kita. -Pasok.
Si Matt na ang susundo sa kaniya mamaya.
Okay, sige.
Hon.
Oo nga pala. Sorry.
Si Eli ang pumili ng mga 'to.
Mga paborito mo raw.
Oh.
Pabaon namin para sa 'yo.
Salamat. Maraming salamat.
Wala pang alam si Eli, ha?
Akala niya pasalubong lang 'yong mga 'yan.
A, okay. Sige, walang problema.
Sam.
Hon, tara na.
Tapos na po.
-Para sa 'kin? -Opo.
-Wow! -Salamat po.
May sasabihin ako sa 'yo.
Unang-una, salamat.
Para saan naman po?
Salamat dahil hinayaan mo 'kong…
…maging bahagi nito.
Ano'ng ibig n'yong sabihin?
Aalis na 'ko.
At di na 'ko babalik.
Bakit po? May nagawa ba akong mali?
Wala, wala. Hindi ako aalis nang dahil sa 'yo.
-Hindi. -Pero kailangan ko kayo.
Sino na'ng magtuturo sa 'kin pag busy si Mama?
Matalino ka.
Malakas ka.
Kaya mong mag-isa.
Nangako kayo sa 'kin dati na hindi kayo aalis.
Sorry.
Sorry talaga.
Dalhin n'yo 'to para di n'yo 'ko makalimutan.
Ako?
Makakalimutan ka?
Hinding-hindi.
Sa buong Escondido, ikaw ang pinakapaborito ko.
At saka…
Magkikita pa rin naman tayo bukas, di ba, champ?
Pupunta ako.
Iche-cheer kita.
Mag-iingay ako para sa 'yo.
Basta siguraduhin mong mananalo ka, ha?
Ano'ng ginagawa mo rito?
Halika, do'n tayo maghintay sa loob.
Dito na lang po ako.
Late na naman kasi si Matteo, e.
Ite-text ko si Matteo, okay?
Tuloy pa rin 'yong pa rin 'yong dinner.
Kung gusto mo pang makipag-usap,
pumunta ka roon sa paboritong lugar natin.
Pinipili ko na ang katahimikan ngayon.
Hindi dahil sa upos na 'ko, kundi dahil sawang-sawa na 'kong tumakbo…
Hindi kita pine-pressure, pero dapat champion ulit kayo ngayon.
Ano ba kasing password niyan?
Akin na, akin na. Teka lang.
-Videohan mo si Papa. -Oo, ito na, sandali lang.
-Go! Go, Ma! -Go, Pa!
-Go, Mama, go! -Jackie!
-Go! Go, Eli! -Eli, go!
Eli! Uy! Uy.
Eli, ano'ng problema?
-Ano'ng nangyari? -Anton, mainit. Nilalagnat.
Okay lang ho ba siya?
Anton, Jackie, mayroong nurse sa clinic.
Gusto n'yo patingnan natin si Eli.
Tama na muna 'to. Punta tayo sa clinic.
Okay lang po ako. Kailangan ko lang pong magpahinga.
Sigurado ka ba, anak?
Puwede naman tayong magpaalam sa kanila. Maiintindihan naman nila.
-Matteo kunin mo 'yong gamot diyan. -Kunin mo na.
Pati 'yong tubig na rin, akin na.
Inumin mo 'to.
Kapag hindi ka naging okay,
uuwi tayo sa ayaw mo't sa gusto.
Magiging okay rin po ako. Gusto ko pong manalo, e.
Bantayan na lang muna natin, ha?
-Okay ka lang? -Tinakot mo kami.
Tao ba 'yon?
'Tang ina, tao nga! Patay na!
Tulong!
Tulong dito! Tulong!
May bangkay dito.
Umuwi na lang kaya tayo.
Mas mainam kung nasa bahay tayo, e.
Ito lang gusto niyan.
-Uy. -Ay, wow!
Eli.
Ice cream, o.
Di ba, paborito 'to, cookies and cream?
Sarap!
Dali na, kain na. Uy.
Nasaan si Teacher Sam?
Sige na, sige na. Kainin mo na 'to.
-Salamat po. -Walang anuman.
-Akin na, buksan natin. -Kain na, Eli.
Diyos ko po!
Sandali, Eli.
Jackie!
Si Teacher!
Samantha Ignacio.
Kompirmado ang pagkakilanlan.
Kompirmado. Samantha Ignacio.
Teacher sa university.
Ano'ng basa mo?
Tumalon? Foul play?
Puwedeng aksidente.
Pero sa tagal ko na rito sa Escondido, ngayon lang nagkaganito.
Hoy, tama na muna ang mga satsat n'yo riyan.
Focus muna kayo sa ebidensiya.
-Yes po. -Yes po.
Kung kailan naman paretiro na 'ko,
saka pa nangyari ang kasong ganito.
Siguradong patututukan ito ni Mayor.
-Reden. -Mayor.
Nakilala na ang katawan,
secured na ang lugar at nakuhaan na ng mga litrato.
Iniimbestigahan na 'to ng team ko.
Kontrolin mo ang media.
Ayokong gawing circus ito online.
Ngayon pa lang may mga litrato nang kumakalat.
Maging maingat kayo kung paano n'yo ilalabas 'to.
A…
Kumalma muna tayo. Kalma lang tayo, ha?
Walang magpo-post ng kahit ano, ha?
Hindi tayo sigurado kung ano'ng nangyari.
Wala pa tayong kasiguraduhan kung ano'ng nangyari.
Kalma muna tayo.
Kalma lang.
Magandang hapon po, Mayor.
Magandang hapon sa inyo.
Iniimbestigahan na ng kapulisan natin ang pangyayaring ito.
Hintayin lang natin ang resulta, ha?
At bigyan natin ng respeto ang biktima.
-Sige po. Salamat po. -Salamat. Sige po.
Alam mo na ang ibig kong sabihin?
Opo, Mayor.
Eli?
Ma, Pa, wala si Eli!
Ha?
Kakapasa lang daw ng resignation ni Ms. Ignacio.
May bagong trabaho raw sa labas ng bayan.
Nagpakamatay?
-Teka lang, nandiyan ba siya? -Oo nga, o.
-Parang wasak 'yong mukha. -P're, excuse lang.
May nakita ba kayong bata? Ganito…
Mga ganito kalaki tapos naka-dilaw na T-shirt?
Wala, 'tol, e.
Wala? Sige.
Grabe, 'no?
May mga nabasa rin ako. Sabi…
Baka napanood ni Eli 'yong video? Natakot, tumakbo.
Dapat talaga hindi iniiwan mag-isa 'yong bata kasi.
Puwede mamaya na tayo magsisihan?
Pia, wala talaga si Eli sa loob, e.
So, ano? Sa'n na tayo ngayon?
Pupunta ako sa opisina ni Mama 'tsaka ni Papa.
Ikaw, pumunta ka sa parking 'tsaka sa main entrance, ha?
-Ha, Kuya? -Oo, sige.
-Sige na. -Teka.
Kuya!
Sige na. Mauna ka na.
-Tara na! -Oo, susunod ako.
Kuya, ano na?
Oo, susunod nga 'ko.
O, di ba, nakakatakot?
Professor Carpio!
Nabalitaan mo na ba 'yong nangyari kay Teacher Sam?
Kumakalat na kasi na nagpakamatay raw.
May napansin ba kayong kakaiba sa kaniya nitong nakaraan?
Di ba, close kayo?
Hindi namin pinapakialaman ang personal na buhay ni Ms. Ignacio.
Pasensiya ka na, ha.
Wala namang malisya sa tanong ko. Sorry.
Si Eli ba nakita n'yo?
-Hindi. -Ay, hindi, e.
Chief, 'yong sasakyan po, kompirmado.
Kay Ms. Ignacio, 'yong nando'n sa labas.
E, nahanap din namin 'to.
Escitalopram, antidepressants.
Tapos may sulat.
Mukhang nagpakamatay, ano, Cortez?
Siya nga pala ang magiging lead investigator ng kasong 'to.
Alam ko, wala pa siyang isang linggo rito sa Escondido.
Pero galing sa regional office ang utos.
Siya rin ang magiging acting chief habang wala pa akong kapalit.
Hayaan mo na.
Pa-welcome na natin 'to sa kaniya.
Bakit malungkot ka?
Inumin mo na 'yang gatas mo.
O, kita mo?
Masaya ka na, o.
Sana hindi na lang ako ganito.
Hindi.
'Wag mong isipin 'yan. Espesyal ka.
Hindi ko naman nararamdaman na espesyal ako.
Naaalala mo ba ang superpower power?
Pamilya.
-Pa… -Pa…
-Mil… -Mil…
Ya.
Pamilya.
-Pamilya? -Oo!
Ang galing-galing! Di ba?
Ikaw 'yan.
Pamilya.
Eli.
Magka-usap lang kami ng pinsan ko nitong kailan lang.
Do'n na nga siya dapat lilipat sa amin, e.
Kasi mas malapit sa bago niyang papasukan.
Okay ba siya no'ng huling magkita kayo?
Wala ka bang naramdamang kakaiba?
Wala po, Mayor.
Masaya pa nga siya, e.
Ito pa nga po ang sabi niya, "Kita-kits."
At alam kong importante itong bahay sa kaniya.
Ito na lang 'yong naiwan ng mga magulang nila sa kanila, e.
Kaya nagulat ako no'ng sinabi niyang
gusto niya ng pagbabago sa kalagayan niya.
Hindi ko alam ang ibig niyang sabihin doon.
A, ma'am, mawalang-galang lang.
E, baka naman talagang namamaalam na.
Alam mo, minsan,
hindi talaga natin malalaman
na may pinadaraanang mabigat ang isang tao.
Nasuyod ko ang buong bahay.
Wala na tayong makikita rito.
Sa pagpapakamatay talaga tayo dinadala.
Hindi pa rin ako kumbinsido, Officer Soriano.
Hindi ka naniniwala na nagpakamatay si Ms. Ignacio?
Hindi pa.
Kahit may sulat?
Na hindi natapos.
Break-up letter ang tawag doon.
Marami na 'kong nagawang gano'ng sulat para sa mga dati kong babae.
May mga natagpuang anti-depressants.
Itong bahay, walang forced-entry.
Wala kang testigo.
Doon sa parola,
may nakahandang pagkain para sa dalawang tao
na hindi nagalaw.
'Yong kandado rito sa bahay, napansin n'yo ba?
Parang bago.
Sinasabi n'yo ba sa 'kin na
naisipan niyang palitan 'yong kandado bago siya tumalon?
At bakit hindi? Puwede namang nag-iingat siya.
Pero ang nag-iingat,
hindi basta-basta tumatalon sa bangin.
'Yong cellphone. Nawawala.
May ka-date siya na hindi natin kilala.
Hindi ba dapat 'yon ang hinahanap natin?
May schedule kahapon si Ms. Ignacio.
Tutorial session.
Eli 'yong pangalan no'ng estudyante niya.
O. Bakit ngayon ka lang?
May tinapos lang ako sa school, Pa.
Kumusta ho si Eli?
Wala rin namang nakita 'yong mga doktor, kaya pinauwi na kami.
Medyo bumaba na 'yong lagnat, kaya lang wala talagang ganang kumain.
Ma.
Bakit pala sinasabi sa school na
depressed daw si Teacher Sam kaya nagpakamatay?
'Yon nga rin ho 'yong naririnig ko.
Huwag n'yo silang pinapansin, ha?
Hihintayin natin kung ano'ng sasabihin ng mga pulis, ha?
Siya nga pala, baka kailangan na nating maghanap ng bagong tutor ni Eli.
Namatayan tayo ng kaibigan, Anton.
'Yan ang sasabihin mo?
E, di ba…
Hindi ba tatanggapin mo 'yong promotion?
Ano? Pa'no si Eli?
Pag-uusapan natin kapag handa na si Eli.
Para lang malinaw, ha.
Kahit ga'no ako ka-busy,
prayoridad ko ang pamilya ko.
Ma, may tao.
Diyan ka lang, ha.
Magandang gabi. Mr. Carpio, Mrs. Carpio.
Manu Cortez, lead investigator sa kaso ni Ms. Ignacio.
Ano hong… Ano'ng kailangan nila?
Puwede ba makausap 'yong anak n'yong si Eli?
Para saan?
May tutorial siya kahapon kay Ms. Ignacio, tama?
May itatanong lang sana ako sa kaniya bilang siya ang huling nakasama nito.
A… Puwedeng bukas na lang?
Balik na lang kayo bukas.
Kahit ilang minuto lang.
Bumalik na lang kayo bukas.
Sir, nilalagnat ho kasi si Eli.
Bumalik na lang kayo bukas.
Makikipagtulungan naman ho kami.
Kayo ho, ma'am?
Kailan mo huling nakita si Ms. Ignacio.
Wala naman ho akong napansing kakaiba sa kaniya, kay Sam.
Medyo malungkot lang kami no'n kasi huling session na niya kay Eli, kaya…
Nagpaalam na rin kami sa kaniya.
Huling session?
Bakit?
A… Aalis na kasi si…
si Sam ng Escondido.
Nakahanap ng bagong papasukan.
Alam n'yo…
Gustong-gusto siya ni Eli.
Kaya sinubukan pa namin siyang kausapin
kung puwede sanang
wag na nga lang sana siyang umalis, e.
Pero nakapag-desisyon na siya, e.
Nabanggit ba niya kung kailan siya aalis?
Ikaw, iho?
Sinabi mo na ikaw ang sumundo kay Eli.
May nakita ka ba o napansing kakaiba?
Eli. Eli.
Tara na. Uwi na tayo.
Tara, bilis.
Matteo.
Okay na si Jem?
A…
Sinundo ko lang po si Eli.
Salamat po, Teacher Sam.
Seryoso ako.
Kapag 'yan hindi n'yo pa sinabi sa magulang n'yo,
ako ang kakausap sa kanila.
Klaro?
Tara.
Kita tayo bukas, ha, champ?
-Okay? -Kita-kits.
Parang wala naman ho, sir.
A, sir.
'Yon pong cellphone ni Teacher Sam,
natingnan n'yo na po ba?
Sa ngayon, hindi pa namin nahahanap.
Bakit mo naman natanong?
Wala lang po.
Di, kasi, si, di ba po pag may kailangan po kayong malaman sa isang tao,
nando'n na po sa cellphone niya lahat.
A, hindi, sir, napapanood ko lang po 'yon
sa mga docu 'tsaka po roon sa mga crime series.
'Yong mga gano'n po.
Detective, bakit ho?
Hindi rin ho ba kayo naniniwalang nagpakamatay si Sam?
Sa ngayon po, hindi ko pa masasagot 'yan.
Routine interview lang ho 'tong ginagawa ko.
Tinitingnan ko lahat ng anggulo.
Para masabi kung…
May kaso nga ba o wala.
'Yon ho kasing sinasabi na nagpakamatay, di…
Hindi, e.
Hindi, hindi. Hindi si Sam.
Hindi.
Malapit kasi si Sam sa 'min talaga dahil kay Eli.
Kaya…
Kaya masasabi namin nakilala namin siya,
para masabi ng asawa ko na hindi 'yon magagawa ni Sam.
-Sir. -Sa'n ka galing?
Sa bahay ng mga Carpio.
Sa susunod, huwag kang kikilos mag-isa.
Ngayon, palalampasin ko 'yong pagpunta mo sa mga Carpio.
Para naman sa ikabibilis ng kaso, boss.
Naninibago ka pa siguro.
Pero kung ayaw mo na marami kang makalaban,
ang maipapayo ko, sumunod ka sa 'kin.
Sa gustong naratibo ni mayor?
Alam ko kung ano'ng iniisip mo.
Mabuting tao si mayor.
Malinis.
Ayaw lang niya na magmukhang hindi ligtas dito sa Escondido.
Sa papel, isang krimen lang 'to.
Pero sa totoo, kabuhayan, tiwala, katahimikan,
ng buong bayan ang nakasalalay.
At 'yong ambisyon niya para sa susunod na eleksiyon?
At sa pagreretiro mo na walang bahid?
Unahin mo munang kausapin 'yong anak mo.
Mukhang kailangan ka.
Tapos na 'ko.
Masama ba ang pakiramdam mo?
May masakit ba sa 'yo?
Masakit dito.
Parang hindi ako makahinga.
Sa tuwing pipikit ako, ang sakit-sakit dito.
A…
Uy.
Pasensiya ka na kung kailangan mong pagdaanan 'to.
Gusto ko mang sabihin na matatapos din agad 'to,
pero alam kong hindi.
Pero tandaan mo.
Nandito ako. Sa lahat ng oras.
Nandito ako para sa 'yo, pati ang pamilya mo.
Hon?
Si Sam Ignacio ay isang elementary
at special education teacher sa University of Escondido.
At isa rin sa mga nagtatag ng Able Hearts Foundation,
isang non-government organization na tumutulong sa mga taong may kapansanan.
Ay, sorry po, ma'am.
Sorry po. Pasensiya na ho talaga.
Sorry po.
Tinitingnan pa ng mga awtoridad ang lahat ng posibleng anggulo
sa pagkamatay ng guro na si Sam Ignacio.
Posible ba itong krimen sa Escondido?
-Chief. -Ay, sir.
-Refill? -…Escondido Police Department ang sinumang
-may impormasyon kaugnay sa… - Puwede ka bang matanong?
Tungkol sa'n po, sir?
Nakita ko 'yong reaksiyon mo sa balita.
Kilala mo ba 'yong babaeng namatay?
-A… -May kopya ako ng resibo
no'ng araw na nag-take siya rito.
A… Naku, sir, ate ko po talaga ang nagtatrabaho po rito.
Pag di po siya puwede, ako lang po 'yong rumerelyebo po.
Di mo kilala 'yong babae?
Pulis po kayo, sir?
May alam ka?
Hindi ko po alam kung importante, e.
Ano'ng pangalan mo?
Hans po. Hans Leano.
Tuwing kailan ka rumerelyebo sa ate mo?
Iba-iba po, sir, e.
Pero, sakto no'ng ako po 'yong pumasok,
may nakaalitan po 'yong teacher.
Nakaalitan?
Kailan?
Ilang araw po bago po siya natagpuang patay.
Kilala mo 'yong nakaalitan niya?
Narinig ko po, sabi po no'ng teacher…
An… Anton.
Do'n tayo sa labas.
Baka dumating si Jackie, magkagulo.
'Yan ba 'yong kailangan mo?
'Yan ba 'yong kailangan mo para lubayan mo 'yong pamilya ko?
Kailangan po ako ng pamilya ko ngayon, e.
Ni Eli.
Ako na ho muna ang magtu-tutor kay Eli ngayon.
Gusto ko rin talagang makapag-focus do'n sa bata.
At bilang ina, nararamdaman ko
na talagang kailangan ako ng anak ko ngayon.
Isang linggo bago namatay si Ms. Ignacio,
may lalaking sumunggab sa kaniya sa likod ng Los Pollos restaurant,
at pinilit siyang halikan.
At narinig no'ng witness na tinawag ng biktima ang lalaki… Anton.